Jan Huijgen

Ik heb een poos lopen denken om de juiste insteek te vinden rondom fair food/ fair trade voor een winterlezing voor een kerk in Ede.
Uiteindelijk kwamen er een paar basislijnen uit, waar ik achteraf zelf ook verrast door was.

Er zijn drie punten essentieel:
a.weten van eten (kleden, zitten …) : ont – anonimisering van de keten: er zit die boer, deze jongere, dat gezin aan het andere eind van de keten.
b.Beleven/betrokken zijn: sluit ik me af of laat ik me raken of het wel eerlijk/oneerlijk geproduceerd en verhandeld wordt
c.Fair handelen: zet ik een stap, maak ik een keuze.

Dit kun je koppelen aan hoofd, hart en handen (ons hele mens- zijn), of in christelijk jasje: dogmatiek (weten), spiritualiteit (passie) en ethiek (handelen).
Als je werkelijk hier induikt kom je op een boeiend terrein terecht wat in de Theorie U (U-turn) een belangrijke rijke rol speelt. Deze U–turn is uitgewerkt door Otto Schwarmer met daarin ook de trits: open mind, open heart, open will. Kortom, veranderingsprocessen zowel individueel en als groep en zelfs als gevestigde club vragen om een samenhangende en diepte peiling tot in het hart van het bestaan!

Een tweede basislijn zijn de feiten en bijna wetmatigheden rondom eerlijk voedsel en eerlijke handel. Als steeds meer opdringend feit zie je – zowel dichtbij als veraf – dat de maker van het product nog maar ongeveer 20% krijgt van de eindprijs, en 80% verdwijnt in de keten. Je ziet dat met spruitjes in Nederland – net getoond door TV programma Keuringsdienst voor Waarde – dat de boer de helft van de kostprijs beurt en vervolgens nog lachend op het pak staat dat de Supermarkt verkoopt. De laatste heeft inmiddels zoveel marktmacht dat de 20/80 regel steeds meer als onrechtmatig/oneerlijk/niet fair richting de boer handelt. En kijk zo ook eens naar de feiten rondom koffie, kleding, meubels tot en met computers toe. Het zijn ‘basiswetten van structureel onrecht ‘ waar we allen mee in aanraking komen.

Hoe dan te komen tot een Fair& Green deal?  (titel van een Conferentie die in Tilburg gehouden wordt deze maand).
Er is behoefte aan ‘nieuwe spijswetten’ en een nieuwe levenscode voor onze primaire levensproducten. Religies spelen hierin weer een belangrijke motiverende en coderende rol.
Om niet tot verlamming te komen tenslotte 4 aanwijzingen voor Fair Food/ Fair Trade (Thora = weisungen – M.Buber):
1.Betaal een eerlijke prijs: de meerkosten mag je aftrekken van je giften die je geeft
2.Neem minder, geniet meer b.v. helft van het vlees tegen hogere prijs (budgetneutraal)
3.neem goede voornemens in kleine stappen: b.v. 20% fair food/ fair trade producten in je weekkeuzes voor eten
4.organiseer een gemeente/gemeenschapsdag met eerlijke producten en geniet bovenmate van fair/elkaar!